تاریخچه - وزارت تجارت و صنایع

تاریخچه

تاریخچه وزارت  تجار ت وصنایع افغانستان

 

زارت تجارت وصنایع افغانستان یکی از ارگان های اساسی دولت بوده  و دارای قدامت تاریخی میباشد. اعلیحضرت غازی  امان الله خان بعداز اعلام استقلال درسال ( 1298 )مطابق ( 1919 ) میلادی ، اقدام به ریفورم های فراگیرنمود . شاه امان الله دولت مستقل افغانستان را بر اساس قانون اساسی وتدوین نظامنامه ها منجمله نظامنامه تشکیلات اساسی افغانستان بنیان گذاشت ، به این ترتیب برای اولین بار در افغانستان تشکیلات اساسی دولت از طریق قانون تنظیم شد که در 15 جوزا (1302) به نشر رسید. .

 

مطابق نظامنامه اساسی یا قانون اساسی تفکیک قوای ثلاثه دولت ( قوه اجرائیه ، قوه مقننه  وقوه قضائیه ) به میان آمدواین قواء به صورت مستقل به کار وفعالت خویش در ساحات مربوطه خود آغاز نمود .

برمبنای قانون اساسی مکلفیت های قوای سه گانه مشخص وقوای اجرائیه ، تقنینیه وقضائیه ایجاد شد قوای سه گانه دولت مستقلانه به فعالیت اغاز نمود ودربخش قوه اجرائیه تشکیلات جدید اداری کشور طرح وعملی گردید .

 

بعد از اعلام استقلال از جانب شاه امان الله قوای اجرائیه افغانستان ایجاد ودر نخستین حکومت آن دوره سردار عبدالقدوس به حیث صدراعظم بر گزیده شد وغلام محمد خان وردگ به سمت وزیر تجارت تعین گردید . وزارت تجارت از سال (1317 تا 1338) بنام وزارت اقتصاد ملی یاد میشد وبر اساس تشکیل سالهای قبل متشکل از شقوق تجارت ، زراعت ، صنایع وگمرکات امور اداری بود ودرسال ( 1316 ) نظر به انکشاف امور اقتصادی مدیریت های عمومی به ریاست ها ارتقا داده شد . بعضی شعبات جدید مثل مدیریت صنایع دستی ، مدیریت صنایع ماشینی ، مدیریت ترانسپورت ، در ریاست صنایع ومدیریت های مستقل وتعرفه ، مدیریت تدوین قوانین ، مدیریت بازار های داخلی ، مدیریت احصائیه تجارت داخلی وخارجی ، مدیریت تدقیق ومطالعات در ریاست تجارتی در نظر گرفته شد ودرسال ( 1317 ) درریاست تجارتی ، مدیریت صادرات و واردات ایجاد گردید .

 

با گذشت زمان مطابق ضرورت ونیاز همان وقت وبه تدریج ادارات مسلکی یکی پی دیگر از پیکر وزارت اقتصاد ملی جدا ومنحیث واحد های جداگانه به فعالیت آغاز نمودند وهریک از این واحد های ذکر شده به وزارت های مستقل ارتقا یافتند . درسال (1318 ) دفتر آتشه تجارتی در هند وبعداً وکالت التجاری افغانی درپشاور افتتاح شد. از سال ( 1319-1326 ) تشکیلات وزارت اقتصادملی مانند سالهای قبل باقی ماند . وتغیرات عمده در آن رونما نگردید ، در اواخر سال ( 1328 ) واوایل ( 1329 ) در تشکیل وزارت اقتصاد تغیراتی رخ داد ، بعضی ریاست های در تشکیل وزارت جدیداً ایجاد وبرخی از تشکیلات بنابر اقتضای زمان از بین رفته و وظایف آنها به دیگر شعبات محول شد .

 

اما بنابر نیازمندی روز افزون به ایجاد موسسات و وزارت های مسلکی دیگر ،یک تعداد از ادارات از بدنه وزارت اقتصاد ملی مجزا وبه ادارات وموسسات مستقل دیگر ارتقا یافت ودر نهایت درسال (1335) وزارت اقتصادملی دوباره از ماه عقرب (1335) بنام وزارت تجارت درتشکلاتی اداری مملکت عرض وجود نمودکه از آن تاریخ تا به حال با داشتن تشکیلات  مختلف ، فعالیت های گونا گون تجارتی را انجام نموده است  در شرایط فعلی دولت افغانستان خود را به داشتن  "اقتصاد بازار آزاد" و حمایت از سکتور خصوصی منحیث مؤثرترین راه جهت رفاه و خوشبختی افغانستان باید متعهد شد

.

اقتصاد افغانستان بطور ثابت رشد نموده  که این رشدبطور نامساویانه وجود داشته و بیشتر افغانها را بخصوص آنعده افغانهای که در روستا ها بسر میبرند، متاثر نموده است. اکثریت مردم در مورد فواید بازار آزاد نا مطمئن هستند خصوصاً هنگامیکه آنها با افزایش قیمت سریع و قیمت بلند اکثریت مواد اولیه مانند مواد  نفتی و آرد مواجه میشوند.                                                    

                ضرورت است تا مردم افغانستان در مورد  فواید اقتصاد بازارازاد دوباره آگاه و تشویق گردند، فرصت های رشد اقتصادی کشور که سکتور خصوصی محرک آن باشد، شناسائی و از آن بهره مند گردد. این  امر شامل یک تعهد به تحرک رشد در تشبثات کوچک و بزرگ ، صنایع عنعنوی ،غیر عنعنوی و همچنان افزایش رقابت جهت حصول اطمینان از اینکه سکتور خصوصی برای فایدۀ همه ،کارا میباشد. وزارت تجارت وصنایع یگانه وزارت کلیدی است، که این اهداف ازطریق آن میتواند برآورده گردد.

 

 این وزارت راه طولانی را جهت ارتقای ظرفیت های خویش طی نموده است تا بتواند نقش جدیدش را بدرستی ایفا نماید،در وزارت مذکور یک ریاست جداگانۀ منابع بشری راتاسیس و آغاز به یک برنامه مکمل ریفورم اداری از طریق تطبیق سیستم رتب و معاشات نموده است. برعلاوه  وزارت تجارت و صنایع به پیشرفت مهم در ساحات اساسی ترتیب  پالیسی ها، تسهیل و تنظیم امورتجارتی نایل آمده است.  

 

معلومات مختصر در رابطه به تشکیلات  وزارت تجارت و صنایع افغانستان

  1. ریاست دفتر
  2. ریاست منابع بشری
  3. ریاست اطــــــــــــــــــلاعات و ارتباط عامه
  4. ریاست صدور جوازنامه ها
  5. ریاست اداری و امور مالی
  6. ریاست تفتیش داخلی
  7. ریاست ثبت مرکزی فعالیت های تجارتی، مشاغل و مالکیت فکری
  8. ریاست تسهیلات ترانزیتی
  9. ریاست عمومی تجارت بین المللی
  10. ریاست عمومی انکشاف سکتور خصوصی
  11. ریاست امور حقوقی
  12. ریاست توسعه رقابت و حمایت از مستهلکین
  13. ریاست استراتیژی، پالیسی و پلان
  14. ریاست انکشاف صادرات
  15. ریاست تطبیق اصلاحات و تحلیل امور مالی تصدیها و شرکتها
  16. ریاست تخنیکی امور صنایع
  17. ریاست پارک های صنعتی
  18. آمریت جندر
  19. آمریت تکنالوژی معلوماتی ومخابراتی
  20. آمریت تنظیم امور تجارت مواد نفتی و گاز مایع

پست هایکه در چوکات ریاست های فوق الذکر تحت پروسه رتب و معاش قرار گرفته بود  (15) پست عالیرتبه و بقیه تمام پست ها پائینرتبه میباشد، بست های عالیرتبه از طریق کمیسیون محترم مستقل اصلاحات اداری و خدمات ملکی به اعلان رقابتی گذاشته شده و از طریق پروسه رقابت آزاد استخدام شده اند. در مورد پست های پائینرتبه باید متذکر شد، ، در پروسه استخدام  پستهای  پائین رتبه  نماینده بورد تعینات خدمات ملکی کمیسیون مستقل اصلاحات اداری و خدمات ملکی اشتراک نموده و مطابق به طرزالعمل استخدام رقابتی طبق معیاد تعین شده به اعلان گذاشته شده و فورم درخواستی توسط موظفین مدیریت عمومی منابع بشری حین مراجعه افراد توزیع ولایحه وظایف پست های مورد نظر برای کاندیدان سپرده شده و در مورد خانه پری فورم درخواستی به آنهایکه مشکلات داشتند کمک ورهنمائی صورت گرفته است.

آنعده کارمندانیکه از طریق رقابت آزاد استخدام گردیده اند اجراأت کاری شان مطابق به ماده ( 16 ) قانون مامورین خدمات ملکی مورد ارزیابی ( 6 ) ماهه وسالانه قرار میگرند.