موافقتنامه تجارت و ترانزیت افغانستان و پاکستان

مرور اجمالی بر موافقتنامه تجارت و ترانزیت افغانستان و پاکستان (یا اپتا)

موافقتنامه تجارت و ترانزیت افغانستان و پاکستان به تاریخ 12 جون 2011 میان دولت های افغانستان و پاکستان امضاء گردیده و نافذ شد. این موافقتنامه به لاری های افغانی اجازه میدهد محصولات افغانی را به بازارهای بزرگ هند و چین و نیز از طریق بنادر بحری کراچی، بندرقاسم و گوادار به سائر نقاط دنیا برسانند. موافقتنامه مذکور جایگزین موافقتنامه تجارت ترانزیتی افغانستان (ATTA) منعقده در سال 1965 گردیده است.

اپتا (APTTA) در صورت تطبیق کامل، انتقال امتعه افغانی به مارکیت های خارجی را آسانتر و ارزانتر می نماید.

مزایای اپتا

  • افغانستان یک کشور محاط به خشکه است. اپتا باعث تشویق صادرات امتعه افغانی به بازارهای خارجی میشود و از جمله در دسترسی یافتن محصولات افغانی به بعضی از بزرگترین مارکیت های دنیا مثل هند با 1.1 میلیارد نفوس و چین با 1.2 میلیارد نفوس یاری میرساند.
  • اپتا صادرات افغانستان را ازدیاد میبخشد و تأخیر در سرحدات را کاهش میدهد. این موافتنامه محصولات افغانی را در بازارهای خارجی، رقابتی تر، جذاب تر و ارزانتر میسازد.
  • اپتا از طریق ساده و معیاری کردن پروسیجرها در سرحدات، کارو بار تاجران و گمرک را در هر دو کشور مدرنیزه مینماید.
  • پاکستان قادر خواهد بود از طریق افغانستان، به بازارهای آسیای میانه و ایران دسترسی پیدا کند.
  • اپتا زمینه را برای اشتغال و تجارت بیشتر در داخل پاکستان مساعد میکند چون تشبثات و شرکت های خدماتی و لوجیستیکی خواهند توانست خدمات خود را به لاری های افغانی ارائه کنند.
  • اساساً اپتا هزینه های ترانزیت را کاهش میدهد.

آزادی ترانزیت

اپتا آزادی ترانزیت میان افغانستان و پاکستان را تضمین میکند.

  • این بدان معنا است که لاری های افغانی میتوانند با استفاده از مسیرهای قبلاً تعیین شده از خاک پاکستان بشکل ترانزیت عبور نمایند.
  • افغان ها میتوانند نوع وسیطه نقلیه شان را خود انتخاب نمایند اما باید از همان مسیرهای مشخص شده استفاده کنند و در مهلت معینه از پاکستان خارج شوند.
  • هیچ گونه رویه ترجیحی برای وسایط و لاری های داخلی صورت نمیگیرد.
  • نرخ ها در بنادر و ریل آهن، همانند نرخ های تعیین شده برای اتباع داخلی است. معنای این مسأله بطور مثال آنست که هزینه انتقال بار ازطریق ریل باید برای اتباع هر دو کشور یکسان باشد.

حضور تجارتی

شرکت های بارچلانی و ترانسپورتی افغانستان اجازه دارند جهت انجام بهتر فعالیت های تجارتی و ترانزیتی شان، در پاکستان نمایندگی و شرکت داشته باشند.

شناخت متقابل اسناد

لایسنس های ترافیکی و جواز سیر صادره از سوی مراجع ملی هر کشور، در کشور دیگر مورد پذیرش قرار گرفته و برسمیت شناخته میشوند. تصدیقنامه های تفتیش نیز از سوی کشور مقابل مورد پذیرش قرار میگیرند.

مراکز معلومات دهی

هر دو کشور مراکز معلومات دهی جهت پاسخگویی به سؤالات و مسائل اتباع هر دو کشور ایجاد خواهند کرد.

هزینه های مجاز

هیچ نوع عوارض یا مالیاتی از امتعهء ترانزیتی اخذ نمیگردد. مگر برخی هزینه های قابل اخذ عبارتند از فیس توزین، اسکن، عوارض استفاده از پل ها، سرک ها، تونل ها و پارکینگ ها. تمام این عوارض باید معقول و غیرتبعیض آمیز باشند.

ممنوعیت ها

هیچ اقدامی در چوکات این موافقتنامه نباید شئونات اخلاقی، حیات انسانی، حیوانی و نباتی؛ ذخایر ملی، امنیت ارضی، و منافع دو کشور را با خطر مواجه سازد.

نظارت و حل مناقشه

اداره هماهنگی تجارت ترانزیتی افغانستان و پاکستان بر تطبیق این موافقتنامه نظارت میکند. اداره مزبور شامل اعضاء دولت و سکتور خصوصی هر دو کشور میگردد. این اداره سالی دو بار یا در صورت لزوم بیشتر تشکیل جلسه میدهد.

موافقتنامه همچنان زمینه ایجاد هیئت های حل مناقشه جهت بررسی موضوعات مورد مناقشه را فراهم میکند. در ترکیب هر هیئت، یک نماینده از هر کدام از دو کشور و یک کشور ثالثِ بیطرف حاضر خواهد بود. هیئت مزبور شواهد موجود پیرامون موضوع مناقشه را بررسی کرده و فیصله میکند. این فیصله ها نهائی قلمداد میشوند.

اپتا انکشاف منطقوی را تشویق میکند

اپتا از طریق ایجاد روابط تجارتی قوی تر میان افغانستان و پاکستان، رشد اقتصادی در هر دو کشور را تشویق میکند. این موافقتنامه روابط اقتصادی را تقویت بخشیده و حرکت و انتقال مؤثر و آسان امتعه از طریق هر دو کشور و در سطح منطقه را تضمین میکند.

موافقتنامه، راه را برای تطبیق موافقتنامه تجارت آزاد جنوب آسیا (سافتا) نیز بازتر میکند. سافتا میزان تعرفه امتعه افغانی را در سطح منطقه کاهش خواهد داد. اپتا همچنان به تحکیم امنیت منطقوی کمک خواهد کرد چرا که افغانستان و پاکستان در راستای رشد اقتصادی و رفاه متقابل با یکدیگر همکاری خواهند کرد.